Klucze do bram Berlina - pierwszy szturm

T-34PIERWSZY SZTURM MIASTA I WALKI O PRZYCZÓŁKI: 30 styczeń - 6 luty 1945. 29  stycznia 1945 dowódca 5 armii uderzeniowej na czoło swoich oddziałów wysunął oddział wydzielony z zadaniem rozpoznania przeciwnika i zdobycia przyczółków na rzece Odra. Oddział wydzielony miał poruszać się po trasie:  Wysoka, Dębno, Boleszkowice, Kienitz, z zadaniem zepchnięcia wroga ku rzece Odrze i rozbicia jego sił głównych i w oparciu o rejon Kienitz utworzyć przyczółek. Przeprowadzenie zadania było bardzo ryzykowne i trudne ze względu na trudne warunki atmosfryczne, sporą odległość od rzeki i brak paliwa, co graniczyło z cudem i  groziło nawet nie wykonaniem zadania. Dowódcą oddziału wydzielonego  5 armii został  mianowany pułkownik  Charito Jesipienko, który  utworzył  mobilną grupę składającą się z: dwóch zmotoryzowanych batalionów piechoty,  trzech kompanii czołgów T-34, dywizjonu artylerii rakietowej, batalionu inżynieryjno – pontonowego i pułku przeciwpancernego. Zankowanie pojazdów oddziału wydzielonego odbyło się  kosztem innych  oddziałów 5 armii.

Kienitz

Około  14 godziny w dniu 31 stycznia grupy rozpoznawcze oddziału przeszły przez lód na Odrze i zająły przyczółek na jej lewym brzegu na wysokości miejscowości Kienitz i Rehfeld o wielkości 4 km szerokości i głębokości 3 km. Do końca dnia saperzy radzieccy wykonali 84 przepraw przez rzekę, przerzucając na drugi brzeg:  42 dział kalibru 45 mm, 39 dział kalibru 76 mm z artylerii dywizjnej i pułkowej oraz 18 dział 122 mm artylerii armijnej. Czołgi i działa przeciwpancerne  z powodu złych warynków pogodowych i cienkiego lodu  pozostały na prawym brzegu Odry. Jednocześnie 30 stycznia 1945 roku w mieście rozległy się po raz pierwszy od 1813 roku pierwsze wystrzały i wojenna kanonada artyleryjska. Rozpoczęła się 59 dniowa bitwa o twierdzę Kostrzyn. Natarcie i próbę zdobycia miasta z marszu podjął oddział wydzielony 1 Korpusu Zmechanizowanego 2 armii pancernej gwardii. W godzinach popołudniowych, dalekim rajdem rosyjskie czołgi i działa pancerne wkroczyły do centrum Kostrzyna, wyzwalając po drodze obóz jeniecki w Starych Drzewicach [WIĘCEJ] Już w pierwszych godzinach walki czołgi dotarły do "Gwiazdy" (obecne rondo, przyp. J. P.) niszcząc szereg zapór i wywołując prawdziwy szok na zapełnionym uciekinierami i przemieszczającymi się kolumnami pojazdów wojskowych głównym skrzyżowaniu miasta. Tym samym znalazły się kilkaset metrów przed głównym celem zadania bojowego – zdobyciem mostów na Warcie. Niemcy, dobrze przygotowani i wyposażeni w broń przeciwpancerną, po początkowym zaskoczeniu podjęli skuteczną walkę z rosyjską jednostką rozpoznawczą. Niszczyciele czołgów udaremnili śmiały wypad do miasta, siedem z dziesięciu wozów bojowych zostało unieruchomionych w tym cztery zniszczone.

ul. Niepodległości - Plantagenstrasse

1 lutego Rosjanie ponowili atak siłami 1 korpusu zmechanizowanego gen. Kriwoszyna. Szturm prowadzony ze Starych Drzewic w kierunku trzech fabryk i mostów na Warcie, został po całodziennej walce odparty siłami 25 dywizji grenadierów pancernych. W wyniku walk duża część zachodniego skraju Nowego Miasta i fabryk uległa zniszczeniu. Nad Kostrzynem pojawiły się kłęby, czarnego gryzącego dymu z płonących fabryk i domów. Strzelające wieczorem wysoko w niebo języki płomieni widoczne były w całej okolicy. Wśród mieszkańców pojawiły się pierwsze oznaki przygnębienia i paniki, ludność cywilna w popłochu usiłowała przedostać się za linię frontu. 5 lutego mieszkańcy zostali wstrząśnięci wiadomością o całkowitym okrążeniu  miasta. W kleszczach blokady znalazło się 20 tysięcy osób, w tym 8196 oficerów, żołnierzy i volkssturmistów. Powtórzyła się historia z przed 135 lat. Tym razem jednak początek oblężenia zapowiadał się o wiele gorzej i stanowił bardziej gorzki przedsmak ciężkich i krwawych wydarzeń. Rosjanie przybyli pod Kostrzyn po raz trzeci w historii (1758, 1813, 1945), trzeci raz też rosyjska artyleria rozpoczęła systematyczne ostrzeliwanie i niszczenie miasta czy też "twierdzy" jak określili je sami Niemcy.

Fotopolska 138345

Po nieudanej próbie zdobycia miasta, a przede wszystkim mostów na Warcie i Odrze, Rosjanie przegrupowali swoje siły i zajęli się umacnianiem zdobytych na południe i zachód od Kostrzyna przyczółków. Niemcy natomiast po udanym przeciwuderzeniu 21 dywizji pancernej (została pośpiesznie ściągnięta z Arden przyp .J.P. ) 6 lutego odblokowali miasto, utworzyli wąski korytarz łączący  je z siłami 9 Armii i skupili się nad dalsza obroną przedmościa na Nowym Mieście. Walka o kostrzyńskie przyczółki w pierwszej połowie lutego była bardzo zacięta. Wystarczy powiedzieć, że  na rozproszone oddziały radzieckiej 5 armii uderzeniowej w pierwszej połowie lutego, hitlerowcy wykonali  ponad 150 kontrataków z użyciem specjalnych grup bojowych w sile około dwóch pułków piechoty każda z wsparciem od 5 do 40 czołgów i dział szturmowych. Lotnictwo niemieckie w tym okresie mimo złych warunków atmosferycznych wykazało wyjątkową aktywność i wykonywało codziennie do 2000 lotów bojowych. W pasie wojsk radzieckiej 8 armii gwardii przeciwnik wykonywał  codziennie od 5 do 7 kontrataków  z uzyciem do dwóch batalionów piechoty zmotoryzowanej , każdy z nich wzmocniony był  grupami pancernymi w składzie 5 – 20 czołgów i dział szturmowych. Lotnictwo niemieckie na tym odcinku w pierwszych dniach walki o przyczółek kostrzyński i twierdzę wykonało około 800-1000 lotów bojowych. W rezultacie intensywnych walk wojska niemieckie zostały mocno wykrwawione, zatrzymane na przedpolach miasta, zmuszone do zaprzestania dalszych działań zaczepnych w wyniku czego przeszły do obrony. Oddziały radzieckiej 5 armii uderzeniowej w tym czasie zajmują północno-zachodni przyczółek kostrzyński do 27 km szerokości i głębokości 3 – 5 km. Oddziały radzieckiej 8 armii gwardii utworzyły na południe od miasta przyczółek o wielkości do 14 km szerokości i głębokości 3 -5 km. W rękach niemieckich na prawym brzegu Odry i Warty pozostało Nowe Miasto i stara   twierdza wraz z garnizonem, które posiadały połączenie z lewym brzegiem Odry  w postaci niewielkiego korytarza  rozcinającego radzieckie oddziały  5. armii uderzeniowej i  8. armii gwardii.

luty1945

a za tydzień: Klucze do bram Berlina cz.3 - życie oblężonego miasta

biuro

Co? Gdzie? Kiedy?

POLECAMY:
 
futsal
18 listopad, godz. 18:00
kostrzyński Zespół Szkół
,,Pół na Pół”
2 grudnia, godz. 18:00
KCK Kręgielnia
The WayWe Get By 5
8 grudnia, godz. 19:00 
KCK Kręgielnia
 
Kino za rogiem: 
kino listopad

AKTUALNE NUMERY

Samorządny Kostrzyn
Nr 7/2017 - PAŹDZIERNIK 2017
 
pl9
Nr 10(58)/2017 - PAŹDZIERNIK 2017
 
wp3
nr 3(32) 2017

INFORMACJE

apt

dyżury aptek
 
plan
 
szkola
ROZKŁAD JAZDY:
dowóz do szkół
 
rozklad
ROZKŁAD JAZDY:
komunikacja miejska

WIDEO czyli bez komentarza....

tvp3 60
Kostrzyn w latach '60 XX wieku
(TVP Gorzów Wlkp) - część I
 
lata60-2
Kostrzyn w latach '60 XX wieku
(TVP Gorzów Wlkp) - część II
 
Kresowianie-Lubuszanie
film dokumentalny
 
Trudne początki.
Młodość na ziemiach zachodnich 1945-1956

[WIĘCEJ WIDEO]

  Adres redakcji:
Nasz Kostrzyn
Os. Słowiańskie 21/2
66-470 Kostrzyn nad Odrą
Bartłomiej Suski
redaktor naczelny

redakcja@naszkostrzyn.pl
tel. 602 663 913
Mariusz Staniszewski
redaktor sportowy

sport@naszkostrzyn.pl
tel. 693 907 200
 

znajdziesz nas w gazecie

logo